(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 295

॥ శ్రీః ॥
3.295. అధ్యాయః 295
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
మనసా స్వానుగుణనిర్ధారణపూర్వకం వనాదాగతయా సావిత్ర్యా నారదేన సహ సంభాషమాణస్య పితురంతికమేత్య తయోః పాదాభివాదనం ॥ 1 ॥ నారదసంనిధౌ పిత్రా పృష్టయా తథా ద్యుమస్సేనసూనోః సత్యవతః పఠిత్వేన మనసా వరణకథనం ॥ 2 ॥ పిత్రా నారదవచనాత్తస్యాల్పాయుష్ట్వనివేదనపూర్వకం వరాంతరవరణం చోదితయాపి తయా స్వాధ్యవసాయాదనివర్తనం ॥ 3 ॥ రాజ్ఞాపి తస్యా నిర్వంధాన్నారదవచనాచ్చ తస్మా ఏవ తస్యా దానాధ్యవసానం ॥ 4 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

మార్కండేయ ఉవాచ। 3-295-0x(2734)(27282)
అథ మద్రాధిపో రాజా నారదేన సమాగతః।
ఉపవిష్టః సభామధ్యే కథాయోగేన భారత ॥ 3-295-1(27283)
తతోఽభిగంయ తీర్థాని సర్వాణ్యేవాశ్రమాంస్తథా।
ఆజగామ పితుర్వేశ్మ సావిత్రీ సహ మంత్రిభిః ॥ 3-295-2(27284)
నారదేన సహాసీనం సా దృష్ట్వా పితరం శుభా।
ఉభయోరేవ శిరసా చక్రే పాదాభివాదనం ॥ 3-295-3(27285)
నారద ఉవాచ। 3-295-4x(2735)
క్వ గతాఽభూత్సుతేయం తే కుతశ్చైవాగతా నృప।
కిమర్థం యువతీం భద్ర న చైనాం సంప్రయచ్ఛసి ॥ 3-295-4(27286)
అశ్వపతిరువాచ। 3-295-5x(2736)
కార్యేణ ఖల్వనేనైవ ప్రేషితాద్యైవ చాగతా।
ఏతస్యాః శృణు దేవర్షే భర్తారం యోఽనయా వృతః ॥ 3-295-5(27287)
మార్కండేయ ఉవాచ। 3-295-6x(2737)
సా బ్రూహి విస్తరేణేతి పిత్రా సంయోదితా శుభా।
తదైవ తస్య వచనం ప్రతిగృహ్యేదమబ్రవీత్ ॥ 3-295-6(27288)
ఆసీత్సాల్వేషు ధర్మాత్మా క్షత్రియః పృథివీపతిః।
ద్యుమత్సేన ఇతి ఖ్యాతః పశ్చాచ్చాంధో బభూవ హ ॥ 3-295-7(27289)
వినష్టచక్షుషస్తస్య బాలపుత్రస్య ధీమతః।
సామీప్యేన హృతం రాజ్యం ఛిద్రేఽస్మిన్పూర్వవైరిణా ॥ 3-295-8(27290)
స బాలవత్సయా సార్ధం భార్యయా ప్రస్థితో వనం।
మహారణ్యం గతశ్చాపి పస్తేషే మహావ్రతః ॥ 3-295-9(27291)
తస్య పుత్రః పురే జాతః సంవృద్ధశ్చ తపోవనే।
సత్యవాననురూపో మే భర్తేతి మనసా వృతః ॥ 3-295-10(27292)
నారద ఉవాచ। 3-295-11x(2738)
అహో వత మహత్పాపం సావిత్ర్యా నృపతే కృతం।
అజానంత్యా యదనయా గుణవాన్సత్యవాన్వృతః ॥ 3-295-11(27293)
సత్యం వదత్యస్య పితా సత్యం మాతా ప్రభాషతే।
తథాఽస్ బ్రాహ్మణాశ్చక్రుర్నామైతత్సత్యవానితి ॥ 3-295-12(27294)
బాలస్యాశ్వాః ప్రియాశ్చాస్య కరోత్యశ్వాంశ్చ మృన్మయాన్।
చిత్రేఽపి విలిఖత్యశ్వాంశ్చిత్రాశ్వ ఇతి చోచ్యతే ॥ 3-295-13(27295)
రాజోవాచ। 3-295-14x(2739)
అపీదానీం స తేజస్వీ బుద్ధిమాన్వా నృపాత్మజః।
క్షమావానపి వా శృరః సత్యవాన్పితృవత్సలః ॥ 3-295-14(27296)
నారద ఉవాచ। 3-295-15x(2740)
వివస్వానివ తేజస్వీ వృహస్పతిసమో మతౌ।
మహేంద్ర ఇవన వీరశ్చ వసుధేవ క్షమాన్వితః ॥ 3-295-15(27297)
అశ్వపతిరువాచ। 3-295-16x(2741)
అపి రాజాత్మజో దాతా బ్రహ్మణ్యశ్చాపి సత్యవాన్।
రూపవానప్యుదారో వాఽప్యథవా ప్రియదర్శనః ॥ 3-295-16(27298)
నారద ఉవాచ। 3-295-17x(2742)
సాంకృతే రంతిదేవస్ స్వశక్త్యా దానతః సమః।
బ్రహ్మణ్యః సత్యవాదీ చ శిబిరౌశీనరో యథా ॥ 3-295-17(27299)
యయాతిరివ చోదారః సోమవత్ప్రియదర్శనః।
రూపేణాన్యతమోఽశ్విభ్యాం ద్యుమత్సేనసుతో బలీ ॥ 3-295-18(27300)
`స వదాన్యః స తేజస్వీధీమాంశ్చైవ క్షమాన్వితః'।
స దాంతః స మృదుః శూరః స సత్యః సంయతేంద్రియః।
సన్మైత్రః సోనసూయశ్చ స హ్రీమాంద్యుతిమాంశ్చ సః ॥ 3-295-19(27301)
నిత్యశశ్చార్జవం తస్మింధృతిస్తత్రైవ చ ధ్రువా।
సంక్షేపతస్తపోవృద్ధైః శీలవృద్ధైశ్చ కథ్యతే ॥ 3-295-20(27302)
అశ్వపతిరువాచ। 3-295-21x(2743)
గుణైరుపేతం సర్వైస్తం భగవన్ప్రబ్రవీషి మే।
దోషానప్యస్య మే బ్రూహి యది సంతీహ కేచన ॥ 3-295-21(27303)
నారద ఉవాచ। 3-295-22x(2744)
ఏక ఏవాస్య దోషో హి గుణానాక్రంయ తిష్ఠతి।
స చ దోషః ప్రయత్నేన న శక్యమతివర్తితుం ॥ 3-295-22(27304)
ఏకో దోషోఽస్తి నాన్యోఽస్య సోద్యప్రభృతి సత్యవాన్।
సంవత్సరేణ క్షీణాయుర్దేహన్యాసం కరిష్యతి ॥ 3-295-23(27305)
రాజోవాచ। 3-295-24x(2745)
ఏహి సావిత్రి గచ్ఛస్వ అన్యం వరయ శోభనే।
తస్య దోషో మహానేకో గుణానాక్రంయ చ స్థితః ॥ 3-295-24(27306)
యథా మే భగవానాహ నారదో దేవసత్కృతః।
సంవత్సరేణ సోఽల్పాయుర్దేహన్యాసం కరిష్యతి ॥ 3-295-25(27307)
సావిత్ర్యువాచ। 3-295-26x(2746)
సకృదంశో నిపతతి సకృత్కన్యా ప్రదీయతే।
స కృదాహ దదానీతి త్రీణ్యేతాని సకృత్సకృతే ॥ 3-295-26(27308)
దీర్ఘాయురథవాఽల్పాయుః సగుణో నిర్గుణోఽపి వా।
సకృద్వృతో మయా భర్తా న ద్వితీయం వృణోంయహం ॥ 3-295-27(27309)
మనసా నిశ్చయం కృత్వాతతో వాచాఽభిధీయతే।
క్రియతే కర్మణా పశ్చాత్ప్రమాణం మే మనస్తతః ॥ 3-295-28(27310)
నారద ఉవాచ। 3-295-29x(2747)
స్థిరా బుద్ధిర్నరశ్రేష్ఠ సావిత్ర్యా దుహితుస్తవ।
నైషా వారయితుం శక్యా ధర్మాదస్మాత్కథంచన ॥ 3-295-29(27311)
నాన్యస్మిన్పురుషే సంతి యే సత్యవతి వై గుణాః।
ప్రదానమేవ తస్మాన్మే రోచతే దుహితుస్తవ ॥ 3-295-30(27312)
రాజోవాచ। 3-295-31x(2748)
అవిచాల్యమేతదుక్తం తథ్యం చ భవతా వచః।
కరిష్యాంయేతదేవం చ గురుర్హి భగవాన్మమ ॥ 3-295-31(27313)
నారద ఉవాచ। 3-295-32x(2749)
అవిఘ్నమస్తు సావిత్ర్యాః ప్రదానే దుహితుస్తవ।
సాధయిష్యాంయహం తావత్సర్వేషాం భద్రమస్తు వః ॥ 3-295-32(27314)
మార్కండేయ ఉవాచ। 3-295-33x(2750)
ఏవముక్త్వా స్వముత్పత్య నారదస్త్రిదివం గతః।
రాజాఽపి దుహితుః సజ్జం వైవాహికమకారయత్ ॥ 3-295-33(27315)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి పతివ్రతామాహాత్ంయపర్వణి పంచనవత్యధికద్విశతతమోఽధ్యాయః ॥ 295 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-295-1 కథాయోగేన కథాప్రసంగేన ॥
3-295-8 సామీప్యేన సమీపవాసినా। ఛిద్రే అంధత్వే సతి ॥
3-295-10 స్యవాన్నామతః ॥
3-295-14 తేజస్వీ ప్రభావవాన్ ॥
3-295-17 సాంకృతేః సంకృతిపుత్రస్య ॥
3-295-22 ఆక్రంయ అభిభూయ ॥
3-295-26 అంశః కాష్ఠపాషాణాదేః శకలః సకృన్నిపతతి।
కృతస్య కరణం నాస్తీత్యర్థః ॥
3-295-31 ఏతత్ సావిత్ర్యా వచనం అవిచాల్యం భవతా చ తథ్యం ఉక్తం ॥
3-295-32 సాధయిష్యామి గమిష్యామి ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.